Something Raw, het jaarlijkse dans en performance festival met de spannende naam, is afgelopen dinsdag begonnen. Verschillende choreografen die niet bang zijn om risico’s te nemen laten deze week hun kunsten zien in Frascati en De Brakke Grond. Het thema dit jaar is Explorations in Solidarity. Een uitgebreid verslag van de voorstellingen zal later volgen, dus stay tuned.

1948​In de foyer van de Brakke Grond is iets mysterieus aan de hand. Er hangen tv schermen aan de muur waarop jij, de bezoeker, live te zien bent. Een soort beveiligingscamera, het enige verschil is dat er op deze tv’s ondertiteling aanwezig is. Zinnen als “And then I said: “We should all retire.” En “Ik moet met je praten…” geven de beelden een hele nieuwe lading. De installatie heet Instant Fiction en is gecreëerd door Sarah van Lamsweerde. Vandaag had ik de kans om haar een paar vragen stellen onder het genot van een kopje thee.

Wat was je inspiratie voor Instant Fiction? Ik moest meteen denken aan 1984, klopt dat?
Sarah: “Ja in een zekere zin klopt dat wel, maar eigenlijk ook weer niet. Ik stond in de rij bij een stationsrestauratie toen me het schermpje van de bewakingscamera opviel. Ik zag mezelf en dacht ‘Hey, ik ben op tv!’. Het is eigenlijk best raar. Heeft dit echt zin? Want wie kijkt er nou naar deze beelden? Is het alleen om een veilig gevoel te creëren? En waarom staat het beeld naar ons toe gericht? Ik besloot misbruik van dit idee te maken door het me toe te eigenen. Dit heb ik gedaan door de ondertiteling toe te voegen.”

1949

Hoe werkt de installatie qua bediening?
Sarah: “Er hangen vier camera’s in de foyer. Twee daarvan kunnen we besturen en mee inzoomen via een afstandsbediening. Op de computer ontstaat een live beeld waar wij de ondertiteling bij plaatsen. Ik heb de ondertiteling speciaal geschreven voor Instant Fiction. Ze zijn gebaseerd op 5 verschillende films met veel dialoog. Achter de schermen kunnen we dus kiezen welke dialogen passen bij het gefilmde publiek. De ondertiteling gaat langzamer dan bij normale film of televisie omdat de mensen die gefilmd worden het ook zelf moeten kunnen lezen.”

De installatie speelt met het vraagstuk privacy. Tegenwoordig stalkt iedereen elkaar bijna via social media zoals Facebook en Twitter. Ben je zelf actief in social media?
Sarah: “Ik zit wel op Facebook en zat vroeger op Myspace. Ik ben er niet mee opgegroeid, internet en e-mail waren al heel bijzonder toen het net was uitgevonden. Ik ben vroeger een keer heel erg verliefd geworden op een Australiër. Later zag ik dat hij Myspace had en we daar geen vrienden waren. Ik nam dit veel te letterlijk en het voelde alsof hij een heel dubbel leven op internet had. Laatst was ik in Venetië voor een project. Toen heb ik een foto geupload op Facebook met een mannelijke collega daar. Mijn vriend heeft dat gezien en is toen ontzetten boos geworden. Veel mensen vroegen later ook aan me of het uit was, alleen door deze foto. Ik merk wel dat als ik iemand niet kan bereiken dat ik toch even zijn of haar Facebook check. Gek is dat. Van Facebook moet je echt afkicken maar als je dat dan ook doet is meteen alle stress weg. Ik ben er dus wel mee bezig maar niet zo fanatiek als sommige mensen."

Google Earth is nu ook live gaan filmen. Waar ligt de grens?
Sarah: "De grens is allang overschreden. Iedereen vindt het normaal. Mensen denken maar ‘we kunnen er toch niets aan doen’, en daar ligt nou juist het gevaar. Daarom heb ik deze installatie gemaakt. Ik heb het systeem bij wijze van spreken geïnfiltreerd en heb mijn eigen werkelijkheid gemaakt. Ik probeer eigenlijk mensen aan te sporen om het systeem te hacken! Ik heb een keer een project gehad in de Balie waar je in een hokje 1 cent naar elkaar kon over maken. In het bericht bij de overschrijving was het de bedoeling dat je elkaar een bericht stuurde over de crisis. ‘A Penny For Your Thoughts’ heette dit project."

Dit deed mij sterk denken aan de reclame van de ING die op dit moment op televisie is te zien. Dit project van Sarah was 3 jaar geleden. Sarah kende deze reclame nog niet dus heb ik het haar op mijn smartphone laten zien. Toch jammer dat commerciële bedrijven ideeën van anderen gebruiken zonder het eerst even te vragen.

Hoe past jouw installatie tussen de rest van het Something Raw programma?
Sarah: “Door losse groepjes te filmen, zitten ze opeens samen in een film, dit zorgt voor een gevoel van solidariteit en saamhorigheid. Ik heb de ondertiteling gebaseerd op vijf films die allemaal iets te maken hebben met groepen, groepsprocessen en solidariteit:
- The Exterminating Angel door Luis Buñuel
- It’s a Free World door Ken Loach
- De serie True Blood
- The Guns of Navarone door J. Lee Thompson
- Heart of Glass door Werner Herzo"

Werk je vaker met dit concept?
Sarah: "Ja. Dit komt denk ik door de tijd waar in we leven, het zijn actuele thema’s. Ik heb een keer een project gedaan dat heette ‘Social life and other scenario’s’."

Je hebt een stichting opgericht met twee andere kunstenaars die Tre Trigi heet. Vertel daar eens meer over?
Sarah: "Ik heb samen met deze twee kunstenaars de master opleiding Dasarts gedaan. Wij vinden het alle drie interessanter om tussen disciplines in te werken in tegenstelling tot bijvoorbeeld alleen maar dans of film. Daarom besloten we onze krachten te bundelen om dit soort kunst te stimuleren. Samen maken we voorstellingen en evenementen en bijvoorbeeld nabesprekingen."

Zijn er hedendaagse kunstenaars/dansers/theatermakers/muziekanten/etc. die je goed en/of inspirerend vind?
Sarah: "Mike Kelly is laatst overleden. Hierdoor ben ik naar zijn werk gaan kijken en ben ik er achtergekomen dat ik zijn werk erg goed vind. Het is erg kleurrijk en persoonlijk en hij heeft ontzettend veel gemaakt. Hij heeft zelfmoord gepleegd en dat vond ik heel heftig. Zijn werk is zó goed, maar toch was zijn kunst niet genoeg. Ik denk dat “even nee zeggen” het moeilijkst is voor kunstenaars omdat er altijd die druk is om iets nieuws te moeten maken. Ivo Dimchev, die ook op Something Raw een voorstelling heeft, vind ik erg goed. Hij is wel heel anders dan ik, hij is echt een diva."

Vertel eens wat over je achtergrond? Hoe ben je in de kunstwereld terecht gekomen en hoe ben je gekomen waar je nu bent?
Sarah: "Vroeger zat ik op ballet. Ik maakte zelf dans stukken met een vriendin op de middelbare school. Toen ben moderne dans gaan studeren aan een dansacademie. Ik denk dat ik eerder wist wat ik niet wilde doen in plaats van wat ik wel wilde doen. Ik ben toen freelance mijn eigen stukken gaan maken. Toch merkte ik dat ik het leuker vond om te dansen dan om dans te maken. Ik ben toen mijn master opleiding gaan doen aan de Dasarts. Nu ben ik vooral bezig met (live) beeld en tekst te combineren. Ook vind ik het leuk om de toeschouwer de speler te maken."

Wat kunnen we van je verwachten in de toekomst?
Sarah: "Ik heb een fascinatie met het verschil tussen dag en nacht, licht en donker en beeld en duisternis. Vooral met hoe anders je je voelt. ‘s Nachts zou je je dood schrikken van een bepaald geluid waar je overdag geen aandacht aan zou geven. Ik vind slapeloosheid ook interessant. Toen ik ben gestopt met roken heb ik er zelf last van gehad. Ik zou een telefoonlijn willen beginnen waar je naar toe kan bellen als je niet kan slapen, waar je naar verhalen kan luisteren. Ik wil dus iets doen met slapeloosheid en met het bieden van troost via kunst."


Over Chloë:
Ik ben een wereldreizigster en (elektronische) muziek verslaafde. Ik ben ontzettend gesteld op kunst in de brede zin van het woord, droge humor en sarcasme. Schrijven is mijn passie. Ik schrijf niet alleen voor n8 maar ook voor Overdose.am en Roosblogt, de blog van het Rozentheater Amsterdam.